In het begin van dit jaar vroegen omstanders zich af of er überhaupt wat gebeurde in de klushuizen. In de laatste maanden stonden passanten verbaasd van het plotselinge nieuwe uiterlijk. Wat is er dit jaar allemaal gebeurd in Sint Martens Hof?

Door Leendert Douma
Foto’s: Erik Vos | Het Lab, Judith Rietkerk, Roel Janssen, Hester van de Grift, Leendert Douma

Net als in het grootste deel van 2011 hielden de meeste klussers zich in de eerste maanden van 2012 bezig met het verder strippen en slopen in hun huizen. Ze legden de bouwkundige staat van alle elementen in de huizen bloot. En dat viel niet altijd mee: ze stuitten op scheuren, vocht en asbest.

Gezellig werken
Daarnaast werd er gewerkt in de klustuin, de gemeenschappelijke achtertuin aan de kant van het Jan Nulden-hofje. De klussers moesten grote verstopte elementen als de funderingen van oude bijgebouwen en de resten van diepgewortelde bomen verwijderen.

Dat was hard werken, maar gezellig, want de werkzaamheden werden in groepen gedaan meestal op zaterdagen of zondagen. En Jansen Recycling en Transport moest heel wat containers ophalen – soms onder heel zware omstandigheden.

Kelderzwembaden
In februari was er ineens paniek. In een aantal huizen knapten de waterleidingen en liepen de kelders vol. Ook in een klushuis dat nog niet verkocht was, en waarvan de sleutel kwijt was. Als volleerde krakers wisten de politie en gemeentelijk vastgoedbeheerder uiteindelijk toegang tot het leegstaande pand te krijgen.

Wat kunnen ze zelf?
Ook werd er vanaf januari druk onderhandeld met aannemer KuiperArnhem Bouw en Ontwikkeling, die de gevels, daken, betonvloeren renoveert, nieuwe buitenramen en –deuren plaatst en dakkapellen en uitbouwen bouwt.

Kern van de onderhandelingen was telkens de vraag: wat kunnen de klussers zelf en wat moet Kuiper doen? De uitkomsten daarvan vormden weer de basis voor de uitwerkingen van de ontwerpen die NEXIT architecten maakte.

Nét uit
Een aantal klussers had gesprekken met de verkopende partijen, Portaal Arnhem en de gemeente. Want voor sommige gevallen waren de renovatiekosten te laag ingeschat, wat gevolgen had voor de prijs van het pand. Het is een spannende tijd voor iedereen, want het project kan voor de meeste klussers hypotheektechnisch gezien maar nét uit. Of net niet: sommige potentiële kopers moesten in 2012 noodgedwongen afhaken. Tot groot verdriet van de hele groep.

Kluskabouter
Maar er waren ook feestjes. In mei won Sint Martens Hof de Gouden Kluskabouter! Dat was de eerste prijs in een Idols-achtige wedstrijd Doe Het Zelf Stedenbouw die werd georganiseerd door CASA (Centrum voor Architectuur en Stedenbouw Arnhem). Op Hemelvaartsdag was de traditionele snuffelmarkt op de Hommelseweg. Die staat ieder jaar zo vol commerciële meuk dat er spontane rommelmarktjes in de straten eromheen ontstaan. Ook in de klustuin was er een gezellige informele markt, mét de bigband van klusser Ruben.

Opeens snel
In mei ging ook de aanvraag voor de vergunning voor renovatie van de eerste woningen naar de gemeente. In overleg met Kuiper en NEXIT is gekozen om het grote werk in vier etappes van elk vijf huizen aan te pakken. Als eerste waren vijf huizen aan de Hommelseweg aan de beurt. Het werk begon in augustus, meteen na de bouwvak. (Officieel startte het werk op 14 september.) En toen ging het snel. Opeens gingen de daken van de huizen, en ze verdwenen achter bouwsteigers. De Hommelseweg werd onherkenbaar omdat ook de gemeente aan het werk ging. De straat werd vernieuwd met klinkers en nieuwe lantaarns.

Pofkip
De twintig panden van Sint Martens Hof zijn niet de enige klushuizen in de wijk. Wel de enige die collectief worden aangepakt, maar er staan ook veel individuele kluspanden te koop. Vanaf september deed Portaal weer een lading in de verkoop onder de noemer Klusfactor. Dat ging gepaard met een feestelijke actie: iedereen die Klusfactor leuk vindt op Facebook maakte kans op een ‘klusdiner’.

Dat werd eind oktober georganiseerd door klussers Tineke en Hester en vond plaats in een van de panden van Sint Martens Hof. De winnaars moesten zelf een ‘pofkip’ openbikken en mengden hun eigen latex-soep…

Pannengebak
In november werd het hoogste punt bereikt in het eerste deelblok. Dat ging gepaard met ‘pannengebak’. Kort daarna verdwenen de steigers aan de voorkant. Passanten vergapen zich nog steeds aan de vernieuwde gevels aan de Hommelseweg.

De steigers werden verplaatst naar het tweede bouwdeel: drie woningen aan de Hommelseweg en twee aan de Marten van Rossumstraat – zeg maar rondom de oude politiepost. Tegelijkertijd had NEXIT de ontwerpen voor de panden van het vierde bouwdeel – aan de Nijhoffstraat – klaar.

En op 15 november werd er weer een klusbaby geboren: dochter Danique van klussers Muriel en Roy. Er komen straks meer dan twintig kinderen in het klusblok wonen!

Te koop
In de laatste maand van 2012 vonden er allerhande werkzaamheden plaats in de twintig panden. In sommige huizen werden nog elementen weg gesloopt, andere kregen nieuwe daken, gevels, betonvloeren en kozijnen. En in de eerste huizen werd eindelijk gewerkt aan het interieur. De eerste tussenplafonds zitten er al in, de eerste plankjes staan al in de grondverf!

Sint Martens Hof wenst iedereen een goede jaarwisseling en een constructief 2013.

Voor wie komend jaar ook de handen uit de mouwen wil steken: er staan nog klushuizen te koop, enkele binnen Sint Martens Hof en een aantal individuele panden. Voor wie daar geen zin in heeft: de klussers trekken dit jaar uit hun oude huizen. Die komen te koop, zoals bijvoorbeeld deze aan de Naëll Tynnegieterstraat.